Van Basten leest Van Gaal en Adriaanse de les op introductiedag
30 mei 2002

Op 28 augustus begint de nieuwe cursus coach betaald voetbal van de KNVB. De meest opvallende naam in de lijst deelnemers is die van Marco van Basten (37). Gisteren haalde de oud-international in Zeist zijn studieboeken op en maakte kennis met zijn leraren en medecursisten.

Marco van Basten (links) maakt kennis met zijn nieuwe klasgenoten, vlnr: Bob van Kootwijk (ADO Den Haag), Pieter Huistra (FC Groningen), Frans de Kat (zittend, coach vrouwenelftal KNVB) en Rini Coolen (FC Twente).  Foto ANP	Zijn praktijklessen zal Van Basten gaan volgen bij Ajax, zo werd al eerder bekend. Voor de televisiecamera's van Studio Sport liet de voormalig Ajacied weten dat hij in eerste instantie bij de A1 zal starten bij Danny Blind. Naarmate het seizoen vordert zal de leerling afhankelijk van de gebeurtenissen bij Ajax dat seizoen doorschuiven tot naar het eerste elftal van Ronald Koeman. Volgend jaar mei heeft Nederland er dus normaliter een trainer-coach bij voor wie voetbal een heel simpel spelletje is. Overdreven poespas is vooralsnog niet besteed aan Marco van Basten. Net als zijn geestelijk vader Johan Cruijff huldigt hij het principe dat je een wedstrijd wint als je één doelpunt meer maakt dan je tegenstander.
,,Het is allemaal niet zo moeilijk", zei de oud-international gisteren op het KNVB Sportcentrum in Zeist. ,,Je hebt vier verdedigers en een keeper die de ballen moeten tegenhouden en twee aanvallers die ze er in moeten schoppen. Als het Nederlands elftal die simpele uitgangspunten had aangehouden dan waren we er nu in Korea en Japan gewoon bijgeweest.''
Marco van Basten voorafgaand aan de,  voor hem onfortuinlijk verlopen, benefietwedstrijd  tegen RKC Waalwijk op 7 mei j.l.

Zat
,,Ik was het voetbal helemaal zat. Heb me vol passie gestort op tennis, skiën en golf. Van voetballen moest ik niets meer hebben", erkent de 58-voudig international, die 24 doelpunten maakte voor het Nederlands elftal. ,,Ik keek zelfs niet meer naar Studio Sport. Ik kon het niet opbrengen.''

Pas twee, drie jaar geleden keerde de interesse weer een beetje terug. ,,Toen was de tijd kennelijk rijp om mijn aandacht weer op voetbal te richten. De jaren daarvoor waren prima om af te kicken. Ik heb veel tijd nodig gehad om mijn gedwongen afscheid te verwerken. Maar het begon te kriebelen. Ik durf nog niet te zeggen dat ik de rest van mijn leven in de voetballerij slijt, maar diep in m'n hart heb ik wel zin in deze cursus.

Wat doe ik hier?
,,Natuurlijk vraag ik me soms af wat ik hier precies moet gaan doen. Het voetballen hoef ik niet meer te leren. Wim Koevermans is één van mijn docenten. Met alle respect, maar bij het Europees Kampioenschap in 1988 mocht hij als lid van de selectie van Michels alleen maar meedoen met tennisvoetbal. Maar qua presentatie, communicatie en inzicht krijgen in een betaald voetbalorganisatie kan ik misschien best wat opsteken van deze cursus.''

Van Basten wil ook als trainer-coach de top bereiken. Maar kiest daarbij op voorhand wel de weg van de geleidelijkheid. ,,Ik zal niet zoals Rijkaard de omgekeerde weg bewandelen. Ik vond het moedig van hem toen hij als beginnend coach bij het Nederlands elftal begon, maar volgens mij is dat niet de goede opbouw voor een carrière als trainer. Ik wil eerst ervaring opdoen. Bij een club. Natuurlijk lijkt het me mooi ooit op enigerlei wijze bij Oranje betrokken te zijn. Maar ik zie dat pas als eindstation.''

Adriaanse
In augustus meldt Marco van Basten zich bij Ajax. Als onderdeel van de cursus coach betaald voetbal loopt hij stage bij zijn oude liefde. Eerst bij Danny Blind, trainer van A1, het hoogste jeugdelftal. Later in het seizoen bij Ronald Koeman, coach van de club die zowel landskampioen werd als de beker won. Daarmee keert Van Basten toch terug bij zijn club, waar hij begin dit jaar niet welkom was. De toenmalige trainer Co Adriaanse schamperde dat `een goed paard nog geen goede ruiter was' en wees Van Basten hooghartig de deur toen hij aangaf best iets voor Ajax te willen doen.

Van Basten: ,,Adriaanse had misschien wel gelijk. Het kwam alleen zo lullig uit zijn bek. Ik werd er niet wijzer van, niet vrolijker, niet beter en niet slechter. Mij maakte het niet uit, zijn opmerkingen hebben me nooit geraakt. Het was alleen van hemzelf zo onhandig. Adriaanse heeft er zelf veel meer last van gehad en zichzelf in de vingers gesneden. Er zit wel veel waarheid in de uitspraak van Adriaanse" Een goeie voetballer is inderdaad niet per definitie een goeie trainer. Alhoewel Cruijff, Gullit en Beckenbauer misschien wel het tegendeel hebben bewezen. Als je als voetballer veel ervaring hebt en altijd je ogen en oren open hebt gehouden, dan begin je trouwens wel met een voorsprong." 


Van Gaal
Daarom kan hij ook zijn oordeel kwijt over het Nederlands elftal van Louis van Gaal. "Ik vind het zo frappant dat wij in Nederland altijd zo met de borst vooruit lopen met te zeggen, dat we tactisch zo goed zijn. Nou, niet goed genoeg om ons te kwalificeren voor het WK. Oranje is een selectieteam: als je dat benadert in de zin van: twee spitsen die een goal moeten maken, vier middenvelders en vier achterin die de nul moeten houden, dan hadden we een vrij grote kans gehad ons te plaatsen. Er is de laatste tijd zóveel gesproken over tactiek, schema's, inschuivende backs, doorbrekende middenvelders, dat jongens, met name in selectieteams, soms stijf staan van allerlei gedachten. Ik ben ervan overtuigd dat alle internationals alles gegeven hebben om het WK te halen. Maar Van Gaal heeft nooit voor een vertegenwoordigend elftal gespeeld en weet waarschijnlijk niet eens, wat voor zaken daarin meespelen. Misschien dat hij daar wel een fout in heeft gemaakt. Selectieteams kun je nu eenmaal niet benaderen als clubteams".

De problematiek van Van Gaal is zeer vergelijkbaar met die van Arrico Sacchi. "Min of meer dezelfde types. Sacchi was zó fanatiek en herhaalde veel dingen zó vaak, dat wij er op gegeven moment moe van werden. Als je het na één of twee jaar hebt staan, moet je een stapje terugdoen. De puntjes op de i zetten, je hulpcoach bijvoorbeeld meer naar voren schuiven. Sacchi kon het moeilijk loslaten, dat is Van Gaal ook overkomen. Als het goed gaat, moet je ook los kunnen laten. Na vijf fantastische jaren ging het met Van Gaal ook niet meer bij Ajax. Zo zie je: je menszijn heeft veel te maken met je trainer zijn. Het gaat om het gevoel, wanneer je je werkwijze verandert. Zoiets leer je niet eens op een cursus. Maar dat maakt wel uit of iemand heel goed of niet goed is", aldus Van Basten, die het wel ziet zitten in het duo Advocaat/Van Hanegem. "Praktijkmensen, die niet alles aan tactiek ophangen."